Stand van zaken bij de deeltjesversneller LHC. Reflectie op onderzoeken naar bestaan Higgs-deeltje
Hoe zou het zijn met de onderzoeken die door de in 2008 in gebruik genomen deeltjesversneller in Genève mogelijk zijn geworden? In het Wetenschapscafé van oktober 2008 gaf de fysicus Nick van Remortel ons inzicht in de nieuwe onderzoeksmogelijkheden met de Large Hadron Collider (LHC), de grootste en krachtigste deeltjesversneller ter wereld. De verwachting was dat met deze versneller, waarin protonen met ongelofelijke energie tegen elkaar botsen, meer wetenschappelijke kennis over de materie zou worden verkregen.
Nu, meer dan drie jaar later, zijn wij zeer benieuwd naar de ervaringen, opgedaan bij de onderzoeken in het LHC en de bereikte resultaten. De grote vraag is of het is gelukt om het bestaan van het bij de deeltjesfysica veronderstelde Higgsboson, oftewel Higgsdeeltje, aan te tonen. De Britse natuurkundige Peter Higgs voorspelde meer dan veertig jaar geleden het bestaan van het deeltje als verklaring waarom alles in het universum massa heeft en tevens van een mogelijke extra dimensie waarnaar energie zou kunnen verdwijnen; denk bij dit laatste aan zwarte gaten en donkere energie. In de theorie over het ontstaan van het universum speelt dit Higgsdeeltje een essentiële rol. Het aantonen van het bestaan daarvan is dan ook cruciaal omdat daarmee het ontbrekende puzzelstuk in het standaardmodel van de elementaire deeltjes kan worden ingevuld.
Professor Nick van Remortel, verbonden aan de Universiteit van Antwerpen en medewerker van het CERN in Zwitserland, verantwoordelijk voor de onderzoeken bij de deeltjesversneller, zal ons zijn persoonlijke reflectie geven op de experimenten en de daarmee tot op heden bereikte resultaten. Eredocent Walter Simons zal bij deze voordracht moderator zijn.
Informatietechnologie en onze privacy – hoe ver is Big Brother?
Als u dacht geheimen te hebben, dan moet u dat idee maar loslaten: Big Brother houdt u in de gaten! Overheid en commerciële bedrijven: ze weten veel meer over uw privéleven dan u vermoedt, zoals waar en wanneer u naar wie belt, sms’t of mailt; welke websites u bezoekt; welke artikels u bij welke winkel koopt en hoe u zich verplaatst. Het blijft allemaal zonder uw toestemming in databanken bewaard.
Dit leidt tot een situatie waarbij mensen niet meer vrij durven te handelen uit angst ooit geconfronteerd te worden met informatie over hun doen en laten. Immers, wie beseft onder permanente controle te staan kan niet meer vrij denken, ageren of schrijven. De toenemende aantasting van de privacy vormt dan ook een direct gevaar voor de vrije meningsuiting, de organisatievrijheid en daarmee de democratie.
De Europese Unie werkt volop mee aan deze dreiging voor de privacy. Ze bouwt bijna ongemerkt een complexe en niet te controleren “veiligheids”architectuur uit met Europol, Eurojust en de grenswachters van Frontex. Omdat de Unie klaarblijkelijk de burgers ziet als potentiële veiligheidsrisico’s, worden de mensenrechten in een keurslijf geduwd. Zo bestaat er de Europese richtlijn, die communicatiemaatschappijen verplicht de communicatiegegevens van iedereen zonder uitzondering, gedurende zes maanden tot twee jaar bij te houden. Er is dan ook nood aan een nieuw Europees Charter voor de bescherming van de basisrechten, waarmee een juridisch en politiek perspectief wordt geboden om de nefaste ontwikkelingen te doen stoppen.
De ontwikkelingen op het vlak van informatie- en communicatietechnologie bieden steeds meer mogelijkheden om binnen te dringen in de directe persoonlijke levenssfeer en werpen dan ook steeds meer principiële en juridische vragen en discussies op.
Over deze onderwerpen, de beleving daarvan en mogelijke strategieën hoe daarmee om te gaan, spreekt deze avond Raf Jespers. Hij is al meer dan 30 jaar actief in het strafrecht, administratief recht en vreemdelingenrecht. Hij heeft verscheidene publicaties op zijn naam staan, zoals het in 2010 verschenen boek Big Brother in Europa.
Raf Jespers is secretaris-generaal van de International Association of People’s Lawyers (I.A.P.L.) en lid van de Liga voor Mensenrechten.