Een nieuwe koude oorlog. China versus het Westen.

In deze lezing zal de historicus Yvan Vanden Berghe de kenmerken van de klassieke Koude Oorlog van 1917 tot 1991 behandelen en een aantal van de belangrijkste conflicten toelichten. Daarbij zal het belang van het verschil in mentaliteit van de betrokken partijen aan bod komen.

Hoewel dat volgens de meeste wetenschappers eigenlijk niet kon, kwam er toch een einde aan de Koude Oorlog. De vraag is waarom dit gebeurde. Een andere vraag met brandende actualiteit is of het conflict van het Westen met de Islam ook een vorm van koude oorlog kan worden genoemd. Voor de situatie van het Westen versus China is duidelijk sprake van een vorm van koude oorlog, waarbij zich dan meteen weer de vraag opdringt of die toestand ooit warm wordt.

Prof. Yvan Vanden Berghe is auteur van de boeken “De Koude Oorlog (1917-1991). Een nieuwe geschiedenis”, uitgegeven bij ACCO (2008). Vorig jaar kwam ook zijn derde roman “1969, Het jaar van Jelena” uit, een autobiografische relaas over persoonlijke contacten van een jong docent met de CIA en de KGB. Yvan Vanden Berghe richtte aan de Universiteit Antwerpen de afstudeerrichting Internationale Politiek op en leidde die meer dan 25 jaar.

Ons weer en klimaat begrijpen. Grondbeginselen weerkunde.

De lezing gaat vooral over de natuurkundige principes die de toestand van de aardse atmosfeer bepalen. De hele weermachinerie wordt op gang gebracht en gehouden door een constante toevoer van zonne-energie. Deze wordt gedeeltelijk geabsorbeerd of gereflecteerd door de atmosfeer, maar een belangrijk deel ervan bereikt het aardoppervlak. Dat kan de ontvangen energie eveneens reflecteren of absorberen. De geabsorbeerde energie leidt tot opwarming van de bodem, tot chemisch/biologische activiteit, of wordt in de vorm van warmtestraling terug uitgestraald. Dat laatste leidt ertoe dat de onderste lagen van de atmosfeer extra worden opgewarmd. De mate waarin dit alles gebeurt, hangt enorm af van de aard van het oppervlak: sneeuw, zand, water, wouden… en van de beweeglijkheid ervan, oceaan, continent.

Deze aard van het oppervlak bepaalt daarmee meteen de aard van de bovenliggende atmosfeer. Luchtdruk en -temperatuur kunnen dus erg verschillen naargelang van het onderliggende aardoppervlak. Precies deze verschillen in druk en temperatuur zetten de luchtmassa eventueel in beweging, en de mate waarin daarbij vocht wel of niet aanwezig is of wordt aangevoerd, bepalen volledig het weerbeeld. De roterende aarde voegt er nog een ‘detail’ aan toe: corioliskrachten. Dit alles maakt het ons mogelijk in grote lijnen te begrijpen hoe en waarom depressies, wind, neerslag, mist enz. ontstaan. Detailwerk (voorspelling) blijft echter (zeer) moeilijk.

De veelzijdige fysicus Egon Wojciulewitsch is verbonden aan de Volkssterrenwacht Urania en doceert daar een populaire cursus weerkunde. Dit Wetenschapcafé is een unieke gelegenheid om de wetenschappelijke grondslagen van ons wispelturige weer te leren begrijpen en het weerbericht voortaan met een gedegen achtergrondkennis te aanhoren!

Speciaal Wetenschapscafé 9 april, 20u30

n.a.v. de tentoonstelling op de UA ‘Brainstormen in Brussel – 100 jaar Solvayraden voor fysica’ De Brusselse chemicus en grootindustrieel Ernest Solvay organiseerde in 1911 in het prestigieuze Hotel Métropole een eerste conferentie over radioactiviteit en kwantummechanica. Bij de 23 aanwezigen waren er 11 toekomstige Nobelprijswinnaars! Solvay had naam gemaakt met zijn uitvinding van natriumcarbonaat, [...]

Read the full article →

Wetenschapscafé 20 maart 2013, 20u30

Gentrificatie/stadsvernieuwing Gentrificatie. De kranten staan er tegenwoordig bol van. Al wordt het meestal niet zo genoemd, en gebruikt men liever eufemismen als ‘stadsvernieuwing’ of ‘stadsherwaardering’, of ‘het aantrekken van jonge gezinnen’. Want gentrificatie heeft ook negatieve gevolgen, zoals sociale verdringing of stijgende woningprijzen, waarop men liever niet teveel de nadruk legt. Gentrificatie is een proces [...]

Read the full article →

Wetenschapscafé 20 februari, 20u30

De Jodenvervolging in 1940-1944 Het effect van de Jodenvervolging tijdens de Tweede Wereldoorlog in België is voor een belangrijk deel bepaald door de houding van de Belgische overheid, zowel het centrale als het lokale bestuur. Door de massale medewerking bij het aanmaken van de naar nationaal én internationaal recht illegale Jodenregistratie werd de basis gelegd [...]

Read the full article →

Wetenschapscafé 16 januari, 20u30

De vrije wil. Heeft het wel zin om te kiezen wat we willen? Als wordt aangenomen dat alles al bepaald is, waarom zouden we dan nog keuzes maken? Hoe kunnen we dan nog vrij zijn? Is dit een absurde vraag of eigenlijk niet aan de orde? Deze kwestie speelt al lang en het wordt nog complexer [...]

Read the full article →

Wetenschapscafé 19 december, 20u30

Wiskunde als cultuurverschijnsel in beschaving, kunst, natuur en leven Wiskundige kennis is steeds een baken van cultuur gebleken. Doorheen de geschiedenis van de opeenvolgende beschavingen is wiskundige kennis het noodzakelijke instrument gebleken bij het oplossen van praktische problemen en fungeerde wiskunde als essentieel hulpmiddel bij artistieke en spirituele expressie. Versnellingen in de grote beschavingsgolven werden [...]

Read the full article →

Wetenschapscafé 21 november, 20u30

De meetkunde van natuurlijke vormen Johan Gielis (Universiteit Antwerpen) Zeesterren, bloemen, schelpen, kristallen, vierkant groeiende bamboe… zovele fascinerende vormen zijn er in de natuur! Al meer dan een decennium door al deze fraaie symmetrie aangetrokken, vond Johan Gielis, met zijn achtergrond als ingenieur tuinbouwkunde, een ondertussen over de hele wereld bekende “superformule” uit, waarmee met [...]

Read the full article →

Wetenschapscafé 17 oktober 2012, 20u30

Belgisch Wetenschappelijk Onderzoek in Antarctica Het is niet algemeen bekend dat België steeds een belangrijke rol heeft gespeeld in het Antarctisch onderzoek. Dat begon al in 1897, toen de “Belgica” onder bevel van Adrien de Gerlache naar de Zuidpool vertrok voor een zuiver wetenschappelijke en bovendien internationale expeditie zonder enige bedoeling van kolonisering, en er [...]

Read the full article →

Zomermaanden

Tijdens de maanden juli en augustus gaat het Wetenschapscafé met vakantie. In september hernemen we. U kan zich inschrijven op onze mailinglist om op de hoogte te blijven via e-mail.

Read the full article →