Wiskunde in vakoverschrijdend perspectief

In het STEM-rapport (Science Technology Engineering and Mathematics) aan de Vlaamse regering, wordt gesteld dat men wetenschap aantrekkelijker maakt door bij de toepassing van specifieke ontdekkingen en inzichten juist te zoeken naar mogelijkheden buiten het eigen vakgebied.

Dr. Ad Meskens, lector wiskunde en fysica aan de Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen, zal deze avond de uitdaging aangaan om middels een aantal verrassende voorbeelden aan te tonen hoe wiskunde ook in andere niet specifiek exact-wetenschappelijke disciplines kan worden toegepast. Hierbij zal hij onder meer ook voorbeelden geven van de wijze waarop bekende figuren uit de geschiedenis op wiskunde een beroep deden.

Een voordracht over wiskunde zonder wiskunde, waarbij het belang van toepassing van de wiskunde buiten het eigen vakgebied op een boeiende wijze wordt behandeld.

Groei van de sociaaleconomische onderklasse.
Het verband tussen de huidige sociaaleconomische aanpak en de toenemende onzekerheid.

Er zijn volop signalen dat de sociale ongelijkheid toeneemt en dat de sociale onderklasse steeds omvangrijker wordt. Zo leeft een op de zeven Belgen in armoede en stijgt het aantal werkende armen onrustwekkend. In Antwerpen ligt het aandeel van de armen binnen de bevolking duidelijk boven het landelijke gemiddelde, maar daalt het aantal mensen dat een leefloon ontvangt. Momenteel ontvangen van de 1000 Antwerpenaren er 22 een leefloon. In Gent is dat meer, namelijk 33. Dit ondanks het gegeven dat de armoede in Antwerpen een kwart hoger is dan in Gent en de werkloosheid er dubbel zo hoog is. Vanwaar deze klaarblijkelijke tegenstelling? Dr. Van Duppen vertelt wat er achter deze cijfers steekt en analyseert de mechanismen die erachter schuil gaan.

Bij dit alles komen verschillende vragen op:
- Bevordert de inzet van de middelen waarover het OCMW beschikt de deelname van de armen aan de samenleving of juist niet?
- Ontstaat er door de huidige aanpak op de arbeidsmarkt een groep mensen die zich op vele vlakken onzeker voelt en mede daardoor zich afzet tegen de maatschappij?
- Wat is de band tussen de crisis, de nieuwe technologieën en productiemethoden, globalisering en neoliberalisme en de toename van het aantal mensen dat zich onzeker voelt en naar aanleiding daarvan ageert?
- Wat is de betekenis van het Duitse arbeidsmarktmodel (korte banen, zgn. mini-jobs en een beperkte sociale zekerheid) in dit alles?

Dr. Van Duppen zal deze belangrijk maatschappelijke problemen vanuit een gedegen wetenschappelijke achtergrond analyseren en zal dit op zijn bekende boeiende wijze presenteren.

Dirk Van Duppen is huisarts, werkzaam voor Geneeskunde voor het Volk. Hij publiceerde verscheidene artikels en schreef, samen met zijn vrouw Dagboek uit Beiroet (EPO, 1986) over zijn werk in Palestijnse vluchtelingenkampen en NGO’s, Missionarissen van de nieuwe kolonisatie? (1994). In 2004 volgde het boek De cholesteroloorlog: Waarom geneesmiddelen zo duur zijn uit, waarin hij de kosten van de farmaceutische industrie aanklaagt en voorstellen rond de invoering van het kiwi-model lanceerde. Dat laatste voorstel werd gretig overgenomen door vele politici. Dirk Van Duppen is tevens districtsraadslid voor PVDA+ te Deurne.

De wereldbevolkingsexplosie: oorzaken, achtergronden, toekomstscenario’s

Rond het jaar 1800 telde de aarde voor het eerst in de duizenden jaren oude geschiedenis van de mensheid 1 miljard mensen. In 1922 waren er dat al 2 miljard en rond 1960 3 miljard. In 2011 werd de kaap van 7 miljard mensen overschreden. Deze lezing legt uit wat oorzaken en achtergronden zijn van de ongekend intense en grootschalige bevolkingsexplosie. Cruciaal voor de toekomstige evolutie is de verdere evolutie van het vruchtbaarheidspeil – dit is het gemiddeld aantal kinderen per vrouw. De lezing gaat uitgebreid in op de voorbije en te verwachten evolutie op dat vlak. Hoe dan ook zal de wereldbevolking bij een afname van het vruchtbaarheidspeil nog een hele tijd blijven groeien omdat vooralsnog het aandeel van de bevolking dat voor geboorten zorgt hoog is. Tot slot schetst de lezing de grote lijnen van het debat over de gevolgen van de bevolkingsexplosie.

Prof. dr. Jan Van Bavel is een Belgische socioloog. Van 2005 tot 2011 was hij professor demografie en onderzoeksmethoden aan de Vrije Universiteit Brussel. Sinds oktober 2011 is hij hoogleraar aan de KU Leuven. Hij doet vooral onderzoek naar oorzaken en gevolgen van de daling van de vruchtbaarheid in Europa vanaf de 19de eeuw tot nu.

Wetenschapscafé 21 januari 2015, 20u

Elke drie seconden: de wiskunde van het seksuele Als er twee zaken zijn die we niet meteen met elkaar willen combineren dan zijn dat zeker seks en wiskunde. Wat zouden die twee met elkaar kunnen te maken hebben? Nochtans, als je wiskunde bepaalt als het zoeken naar patronen en als je aanneemt dat alle menselijke […]

Read the full article →

Wetenschapscafé 19 maart 2014, 20u

Wetenschap en bedrog; de verleiding voor de huidige wetenschapper Het rommelt aan de universiteiten. Onderzoekers vervalsen hun experimenten en plagiëren zonder verpinken het werk van hun collega’s. Wat is hier werkelijk van aan? Hoeveel wetenschappers gaan er over de schreef? Waarom doen ze het? Is wetenschappelijk wangedrag een nieuw verschijnsel? Hoe kunnen we eraan verhelpen? […]

Read the full article →

Wetenschapscafé 19 februari 2014, 20u

De economie van klimaatverandering; van peak oil tot emissierechten Met de aanwezigen zal een dialoog in drie fasen gevoerd worden, met telkens een korte presentatie, gevolgd door vragen en debat. De volgende onderwerpen komen achtereenvolgens aan bod: – Het klimaatprobleem op hoofdlijnen: wat zijn de uitdagingen en oplossingen? – Het energiegebruik als hoofdfactor van het […]

Read the full article →

Wetenschapscafé 15 januari 2014, 20u

Integrale levenseind-zorg. Het Belgisch model: prototype of ketterij? De begrippen ‘euthanasie’ en ‘palliatieve zorg’ zijn voortdurend in het nieuws, niet het minst door de medische en maatschappelijke ontwikkelingen rond het levenseinde. Ons land is het tweede van de wereld waarin een progressieve wetgeving voor euthanasie tot stand is gekomen. Die wetgeving blijkt echter in een […]

Read the full article →

Wetenschapscafé 18 december 2013, 20u30

Neuro-economie De besluitvorming in onze hersenen. Als de gelegenheid zich voordoet om voordeel te putten uit de collectieve inspanning van anderen, speelt vaak de kwestie of iemand coöperatief zal handelen of eerder vanuit hebzucht of luiheid te werk gaat. Een Homo economicus zal daarbij veelal voor het eigenbelang kiezen, maar indien te veel mensen zo […]

Read the full article →

Wetenschapscafé 20 november 2013, 20u30

Fundamenteel denkgereedschap: een beeldend koffertje vol Soms komen we met ons denken geen stap verder en blijven we steeds in hetzelfde cirkeltje rondtobben. We hebben dan behoefte aan een ándere manier van denken, maar waar haal je die vandaan? Uit de filosofie natuurlijk, die dient ervoor! De Westerse filosofie is te beschouwen als een voortdurende […]

Read the full article →

Wetenschapscafé 16 oktober 2013, 20u30

De wetenschappelijke bestudering van literatuur. - Weg met gewoontes! De functie van literatuur (en kunst) Waarom hebben alle culturen een vorm van literatuur, waarom lezen wij en worden we geroerd door romans, theater, verhalen? In het begin van de 20ste eeuw stelden de Russische Formalisten vast dat literaire teksten kunnen beschouwd worden als prikkels die afwijken van wat we in […]

Read the full article →